Thema BrabantBeschouwt seminar bekend
“Bestemming Brabant van Overmorgen” is het centrale thema van het BrabantBeschouwt seminar. Hoe willen we dat het Brabant van Overmorgen er uit ziet? Welke keuzes moeten we daarvoor maken? Want dat er keuzes – en soms zelfs pijnlijke – gemaakt moeten worden, klopt. Hoe gaan we dat op een goede manier doen?
Achtergrond: “Als ik met mijn kinderen op vakantie ga, probeer ik de route altijd te zien als de start van de vakantie. Want al lonkt een zonnig Zuid-Frankrijk, met rondjes op de racefiets in de ochtend en een lunch met een glaasje wijn; we moeten er eerst nog naar toe. Toch is het niet de route waar we het voor doen. Het is de bestemming die lonkt. Zo is het ook met het Brabant van Overmorgen. Daar gaan we sowieso komen, of we die route nu aantrekkelijk maken, of niet. Zelfs als we niets doen geraken we er. Maar wat is er aantrekkelijk aan dat Brabant van Overmorgen? Wat willen we als bestemming?” Aldus Jos van den Broek, directeur van BrabantKennis, tijdens de voorbereidingen van het middagseminar BrabantBeschouwt.
In het Brabant van vandaag is het namelijk druk. We zien systemen vastlopen. Het klimaat levert zijn rekening in: hittestress, hoosbuien en droge zomers. Onze ruimte wordt overvraagd door woningbouw, natuur, energie, landbouw, defensie, mobiliteit. De democratie voelt nog altijd stevig, maar is ook kwetsbaar. En boven dat alles hangt een grillige geopolitieke werkelijkheid.
Tegelijkertijd scoort Brabant goed in Europa op welvaart en werkgelegenheid, en waarderen veel Brabanders hun leven positief. Willen we dat vasthouden, is de vraag hoe we onze toekomst inrichten des te relevanter.
Hoe ontwikkelen thema’s als brede welvaart, leefomgeving, technologie en samenleven zich in Brabant? En welke keuzes maken we om richting te geven aan onze toekomst?
Niet alles kan (tegelijk)
Ideeën, plannen en rapporten zijn er volop. Alleen kunnen we niet alles tegelijk doen. Dat vraagt om keuzes. Laten we de markt de ruimte verdelen, of de democratisch gelegitimeerde overheid? Kiezen we voor veiligheid nu, of ruimte voor nieuwe initiatieven straks? Dit zijn geen technocratische vraagstukken. Het zijn waardenkeuzes.
En zolang we die waarden niet expliciet maken, raken we verstrikt in discussies die nergens landen – omdat ze in werkelijkheid over iets anders gaan dan wat wordt uitgesproken.
In welk Brabant willen we leven?
We willen netcongestie oplossen, onderwijs versterken, stikstof aanpakken, vergunningen versnellen. Maar waarom willen we dat?
Wat betekent ‘brede welvaart’ nog, als we haar terugbrengen tot enkel economische waarde?
Wanneer je vanuit een te nauwe blik kijkt, wordt de werknemer ‘human capital’. De natuur is dan synoniem voor vestigingsklimaat, de wijk is bereikbaarheid. Jongeren zijn toekomstig talent en tellen alleen maar mee voor zover ze de economie dienen.
Dat vraagt om een bredere blik. Daarom staat in BrabantBeschouwt niet de route centraal, maar de bestemming: in welk Brabant willen we leven? Hoe willen we dat het Brabant van Overmorgen er uit ziet? Welke keuzes moeten we daarvoor maken? Want dat er keuzes – en soms zelfs pijnlijke – gemaakt moeten worden, klopt. Hoe gaan we dat op een goede manier doen?
In welk Brabant willen we leven?
We willen netcongestie oplossen, onderwijs versterken, stikstof aanpakken, vergunningen versnellen. Maar waarom willen we dat?
Wat betekent ‘brede welvaart’ nog, als we haar terugbrengen tot enkel economische waarde?
Wanneer je vanuit een te nauwe blik kijkt, wordt de werknemer ‘human capital’. De natuur is dan synoniem voor vestigingsklimaat, de wijk is bereikbaarheid. Jongeren zijn toekomstig talent en tellen alleen maar mee voor zover ze de economie dienen.
Dat vraagt om een bredere blik. Daarom staat in BrabantBeschouwt niet de route centraal, maar de bestemming: in welk Brabant willen we leven? Hoe willen we dat het Brabant van Overmorgen er uit ziet? Welke keuzes moeten we daarvoor maken? Want dat er keuzes – en soms zelfs pijnlijke – gemaakt moeten worden, klopt. Hoe gaan we dat op een goede manier doen?
Perspectieven op het Brabant van Overmorgen
De noodzaak om keuzes te maken wordt onderstreept door Peter Wennink, voormalig CEO van ASML. Op verzoek van het ministerie van EZK ten tijde van het demissionaire kabinet Schoof reflecteerde hij op de toekomst van de Nederlandse welvaart. Zijn analyse uit De route naar toekomstige welvaart biedt één perspectief, met eigen aannames en waarden.
Tijdens BrabantBeschouwt plaatsen we dit perspectief naast andere denkrichtingen. Niet om tot één antwoord te komen, maar om zichtbaar te maken dat keuzes ook anders gemaakt kunnen worden.
De opzet van BrabantBeschouwt
Tijdens het seminar maken we waarden expliciet en tonen we verschillende perspectieven op de toekomst van Noord-Brabant langs vier themalijnen:
- Veranderende samenleving
- Digitalisering en technologie
- Druk op de ruimte
- Economie en geopolitiek
In een talkshowsetting, onder leiding van Eveline van Rijswijk, verkennen we samen de fundamentele keuzes die voor ons liggen en welke waarden we daarbij op tafel moeten leggen.
Tot slot
De toekomst komt er hoe dan ook. Ook niets doen is een keuze. De vraag is niet óf we keuzes moeten maken – maar welke. En hoe we dat doen, wanneer die keuzes soms ook ongemakkelijk of pijnlijk zijn. Want uiteindelijk gaat het niet alleen over beleid of systeemwerkelijkheid, maar over de vraag: in wat voor Brabant willen we leven?